Er is een specifiek geluid dat voor miljoenen mensen over de hele wereld synoniem staat voor kerstochtend. Nee, het is niet het luiden van kerkklokken in de verte, noch het kraken van verse sneeuw onder laarzen. Het is het onmiskenbare, veelbelovende gerammel van honderden plastic steentjes in een kleurrijke kartonnen doos.
Het geven van LEGO met Kerstmis is een traditie die generaties, genders en interesses overstijgt. Het is een van de weinige cadeaus die na het uitpakken niet op een plank belandt of in een kast verdwijnt. Integendeel: zodra het cadeaupapier is gescheurd, wordt de eettafel met een armbeweging vrijgemaakt. De zakjes worden opengetrokken, de geur van nieuw plastic stijgt op en de handleiding wordt voor even het belangrijkste boek in huis.
LEGO is meer dan speelgoed; het is een activiteit. In een tijd waarin onze aandacht wordt opgeëist door schermen en meldingen, is zo'n doos een zeldzame uitnodiging om offline te gaan. Om te focussen. Om iets tastbaars te creëren, vaak samen met familieleden, ergens tussen het uitbuiken van het kerstdiner en het dessert door.
Maar de wereld van de deense steentjes is explosief gegroeid. Waar je in de jaren '90 koos tussen een politiebureau, een piratenschip of een kasteel, blader je nu door een catalogus met duizenden opties. Van eenvoudige sets voor peuters tot architectonische meesterwerken van duizenden euro’s voor volwassenen. Hoe navigeer je door dit oerwoud? Het geheim is niet te kijken naar leeftijd, maar naar de persoonlijkheid van de ontvanger.
De 'Adults welcome' revolutie: Mindful bouwen voor volwassenen
De grootste en meest interessante verschuiving in de LEGO-wereld van de afgelopen jaren is de omarming van de volwassen bouwer. De fabrikant heeft begrepen dat de drang om te 'spelen' niet stopt zodra je twaalf kaarsjes uitblaast. Voor veel volwassenen is bouwen tegenwoordig een vorm van mindfulness; een manier om de hectiek van een drukke baan (en de kerststress!) even te vergeten door steentje op steentje te klikken.
De absolute koploper in deze trend is de Botanische collectie. Dit is het perfecte antwoord voor de volwassene die claimt "eigenlijk niet meer met LEGO te spelen". Deze sets, variërend van veldboeketten tot bonsaibomen en orchideeën, zijn ontworpen als stijlvolle interieurstukken. Het geniale hiervan is de dubbele laag: je geeft de ontvanger een ontspannen bouwervaring, en het resultaat is een prachtig decorstuk dat – in tegenstelling tot een echte kerstster – nooit water nodig heeft en nooit verwelkt.
Voor de cultuurliefhebber die zijn muren wil sieren, is er de LEGO art serie. Hierbij bouw je geen 3D-model, maar creëer je een 'schilderij' van duizenden kleine noppen. Het proces is bijna meditatief, vergelijkbaar met een complexe legpuzzel of 'schilderen op nummer'. Een replica van hokusai’s Grote golf of een portret van een popicoon aan de muur straalt een zekere volwassenheid en artisticiteit uit die je niet direct met speelgoed associeert.
Nostalgie en fandom: Een eerbetoon aan popcultuur
Kerstmis is bij uitstek de tijd van filmmarathons op de bank, gehuld in foute truien. LEGO speelt hier meesterlijk op in met sets die de grootste filmfranchises ter wereld tot leven brengen. Voor de fan die de films al honderd keer heeft gezien, is een LEGO-versie vaak het ultieme verzamelobject.
Neem Star wars, een thema dat al meer dan twintig jaar onlosmakelijk verbonden is met het merk. Voor de serieuze verzamelaar met een ruim budget zijn er de gigantische Ultimate collector series modellen, zoals de millennium falcon. Maar interessanter voor onder de kerstboom zijn vaak de Diorama-sets. Deze compacte modellen vangen één specifieke, iconische scène uit de films in een soort gedetailleerde 'kijkdoos'. Ze zijn stijlvol, nemen niet te veel ruimte in en zijn voorzien van een quote-tegel, wat ze perfect maakt voor op een boekenplank of bureau.
Hetzelfde geldt voor de magische wereld van Harry potter. De sfeer van zweinstein, met zijn besneeuwde torens en grote zalen, past naadloos bij het kerstgevoel. De kracht van dit thema zit hem tegenwoordig in de modulariteit: je kunt verschillende delen van het kasteel los kopen en aan elkaar klikken. Zo kun je de traditie starten om elk jaar met Kerstmis een nieuw stukje van de tovenaarsschool cadeau te doen, waardoor het kasteel door de jaren heen groeit.
De ingenieur en de autoliefhebber: Realisme boven fantasie
Er is een specifieke groep bouwers die niet geïnteresseerd is in fantasie, tovenaars of bloemen. Zij willen weten hoe de wereld werkt. Ze willen tandwielen zien draaien, zuigers zien bewegen en pneumatische vering voelen inveren.
Voor deze groep is LEGO technic het summum. Het draait hier niet om het esthetisch stapelen van stenen, maar om het functioneel verbinden van balken, pinnen en assen. Een complexe hijskraan die je via een app op je telefoon kunt besturen, of een ferrari op schaal 1:8 met een werkende versnellingsbak, is meer dan speelgoed; het is een technische studie. Het bouwen van zo'n set is een project waar een tiener of volwassene de hele kerstvakantie zoet mee is.
Zoek je iets voor een autoliefhebber die meer geeft om vorm dan om functie? Dan kom je uit bij de LEGO icons voertuigen. Deze sets proberen met 'gewone' steentjes de ziel van klassieke auto’s te vangen. Een land rover classic defender, een porsche 911 of een vintage corvette op het bureau is een dagelijkse herinnering aan die droomauto.
De jonge dromers: Verhalen vertellen
Laten we de oorspronkelijke en belangrijkste doelgroep niet vergeten: de kinderen. Voor hen is LEGO geen decoratie, maar een middel om verhalen te vertellen. De handleiding is slechts een suggestie; het echte plezier begint vaak pas als het model af is, of wanneer het weer uit elkaar gehaald wordt om iets nieuws te maken.
LEGO city blijft hierin de veilige haven, maar de sets zijn de laatste jaren wel gemoderniseerd. Naast de eeuwige brandweerkazerne vind je nu ook sets over ruimtevaart (geïnspireerd door NASA), duurzame appartementencomplexen met zonnepanelen of e-sport trucks. Aan de andere kant van het spectrum staat LEGO friends, dat met zijn focus op vriendschap, hobby's en gedetailleerde interieurs uitnodigt tot urenlang rollenspel.
Voor de kinderen die meer actie zoeken, is er Ninjago of het creatieve DreamZzz. Vooral dat laatste thema is interessant, omdat het draait om de droomwereld waar logica niet bestaat. Een haaienschip op wielen? Een krokodil die ook een auto is? Alles kan. Het unieke aan deze sets is dat de handleiding kinderen halverwege laat kiezen tussen 'versie A' of 'versie B', wat de creativiteit direct uit de doos stimuleert.
De ultieme kersttraditie: Het winterdorp
Tot slot is er één categorie die we in december niet mogen overslaan: de sets die letterlijk voor Kerstmis gemaakt zijn. Elk jaar brengt LEGO een nieuw gebouw uit in de Winter village collection. Dit zijn sfeervolle, besneeuwde gebouwen – van een speelgoedwinkel tot de werkplaats van de kerstman of een alpenhut – die samen een idyllisch dorp vormen.
Veel gezinnen hebben er inmiddels een vaste traditie van gemaakt: elk jaar wordt er één nieuw gebouw aan het dorp toegevoegd. De sets zijn ontworpen om gezellig samen te bouwen, zijn niet frustrerend moeilijk en bevatten vaak 'light bricks' die de ramen van binnenuit verlichten. Het resultaat is instant kerstsfeer op de vensterbank.
Conclusie: Het cadeau van aandacht
Of je nu kiest voor een bos plastic bloemen, een complex ruimteschip of een klein doosje voor in de schoen: je geeft meer dan alleen plastic. In een wereld die steeds vluchtiger wordt, is een LEGO-set een cadeau van tijd, geduld en focus. Het is een excuus voor een volwassene om weer even te spelen, en een middel voor een kind om zijn eigen wereld te bouwen.
Maar bovenal is het vaak een sociale activiteit. Het samen zoeken naar dat ene ontbrekende stukje op een tafel vol kerstkransjes is een herinnering die veel langer meegaat dan de set zelf. Dus als je dit jaar twijfelt: kies voor de rammelende doos. Het is bijna onmogelijk om daar iemand niet blij mee te maken.
