Beste leeftijdsgenoten, u kent het ritueel wel. Sinterklaas of Kerstmis komt eraan, en de kleinkinderen beginnen aan te dringen: opa, oma, wat staat er nu eigenlijk op jullie lijstje?
Ik zucht dan diep en kijk de woonkamer rond. De kasten puilen uit, ik heb genoeg servies om een weeshuis te eten te geven, en als ik nog één sjaal krijg kan ik een textielwinkel openen. Ach kind, zeg ik dan, doe maar niets. Dat jullie er zijn, dat is mijn grootste cadeau.
En dat meen ik. Echt. Gezondheid en gezelligheid, meer moet dat niet zijn. Maar ik merk dat dat antwoord niet werkt. Ik zie de wanhoop in de ogen van mijn schoondochter en de kleinkinderen. Ze wíllen iets geven, ze willen hun genegenheid tonen met een pakje. Door te zeggen dat ik “niets nodig heb”, bezorg ik hen eigenlijk alleen maar stress.
Vooruit dan maar. Ik heb besloten mijn koppigheid opzij te zetten en dat lijstje toch eens aan te pakken. Maar hoe doe je dat als je alles al hebt, en als die moderne techniek je af en toe duizelt? Hier zijn mijn bevindingen, van opa tot opa.
Wat vraag je als de kasten al vol staan?
Het probleem is niet dat we niets willen, maar dat we geen tróep meer willen. Ik zit niet te wachten op snuisterijen die stof staan te vangen. De truc die ik geleerd heb: vraag geen dingen, vraag momenten of een beetje luxe. Ik heb mijn wensen in drie soorten verdeeld.
Dingen die opgaan
Dit vind ik de beste categorie: ik geniet ervan en daarna is het weg, geen volle kast. Een fles écht goede wijn (of een lekkere advocaat) die ik mezelf in de supermarkt nooit zou gunnen. Een mooie douchegel of badolie van een merk dat heerlijk ruikt. Of een mand vol lekkers: dat speciale stinkkaasje, pralines van de echte chocolatier, goede koffiebonen. Daar maakt u mij blijer mee dan met een beeldje voor op de vensterbank.
De luxe versie van het dagelijkse
Kijk eens kritisch rond. Mijn broodrooster doet het nog, maar hij rammelt aan alle kanten, en mijn handdoeken voelen na tien jaar wat schraal aan. Vraag gewoon een betere versie van iets dat u elke dag gebruikt: nieuwe, dikke badlakens, een scherp schilmesje dat een verademing is in de keuken, of warme huissokken met een antislipzool. Het klinkt als een cliché cadeau voor ouderen, maar verdorie, ze zitten wel lekker warm.
Tijd en hulp
Mijn favoriet. Ik vraag de kleinkinderen geen spullen die geld kosten, maar een tegoedbon voor hun tijd. Een namiddag samen naar het tuincentrum, met een broodje in het restaurant erbij. Een klusjeskaart: drie keer de ramen lappen of de tuin winterklaar maken. Of gewoon hulp met de computer en die verduivelde smartphone — waarover zo meer.
En dan dat gedoe met die telefoon
Vroeger schreef ik mijn wensen op de achterkant van een enveloppe. Die raakte dan kwijt, of slechts één tante had het lijstje, met als gevolg dat ik drie keer hetzelfde boek over de oorlog kreeg.
Tegenwoordig gaat alles digitaal. De familiegroep op de telefoon ontploft met linkjes van winkels waar ik nog nooit van hoorde. Opa, stuur je lijstje even door! roepen ze. Ik vind dat lastig. Dat schermpje is klein, mijn vingers zijn soms wat stram, en voor ik het weet heb ik per ongeluk iets bésteld in plaats van het op een lijstje te zetten. Het gaat me allemaal net te snel.
De oplossing: besteed het uit
Mijn kleinzoon wees me op Kerstlijst.be, een website voor lijstjes. Handig, opa, zei hij, want dan ziet iedereen wat er al gekocht is, behalve jij. Dus je krijgt nooit meer dubbele dingen. Dat klonk prachtig, maar ik zag mezelf daar nog niet zo op inloggen.
Toen gaf hij me de gouden tip die ik nu aan u doorgeef: delegeer. Ik heb hem gewoon uitgenodigd voor de koffie, met een koek erbij, dat helpt. Jongen, zei ik, jij bent handig met die dingen, maak jij dat lijstje even voor mij aan? En zo geschiedde. Hij maakte het account aan, ik dicteerde wat ik wou — mijn flesje wijn, mijn nieuwe handdoeken — hij zocht er de plaatjes bij en stuurde de link naar de rest van de familie. In tien minuten was het gepiept, en nog gezellig ook. Ik moest enkel achteroverleunen.
Lieve leeftijdsgenoten, een verlanglijstje maken is geen teken van hebberigheid. Het is een handreiking naar de mensen die van ons houden; we maken het hén makkelijker om ons blij te maken. Pak dus pen en papier, schrijf op welke lekkere dingen u wil, en laat uw handigste kleinkind het op die computer zetten. Dan hebben we allemaal een ontspannen kerst. Fijne feestdagen.