Soms sluit ik mijn ogen en zie ik het weer haarscherp voor me. De tijd dat mijn kleinkind — of mijn eigen kind, dat haal ik soms niet meer uit elkaar — nog gewoon rondkroop. Dat was een overzichtelijke tijd. Je kocht een rammelaar met felle kleuren, pakte hem onhandig in, en bij het openmaken kreeg je een kraai van plezier en een natte zoen. De dankbaarheid was tastbaar, het cadeau een voltreffer.
Ik mis die tijd. Echt waar.
Want nu is dat schattige kind veranderd in een mysterieus wezen dat “tiener” heet. Ze dragen hoodies waar je in kan kamperen, communiceren vooral via onverstaanbare gromgeluiden, en staren naar hun telefoon alsof de zin van het leven erop geschreven staat. En hun verlanglijstje? Voor mij even leesbaar als Egyptische hiërogliefen. Cadeaus kopen voor de jeugd van tegenwoordig is geen hobby meer, het is topsport — en ik vrees dat ik de spelregels niet meer ken.
Het digitale moeras
Mijn twijfel begon toen ik mijn kleinzoon vroeg wat hij wou. V-Bucks, oma, zei hij zonder op te kijken van zijn scherm. Ik dacht oprecht dat hij het over een nieuwe koffiezaak had. Maar nee: na wat uitleg, en veel gezucht van zijn kant, bleek het digitaal geld te zijn. Geld dat niet bestaat, voor in een computerspel. En wat koopt hij daarmee? Skins. Dus kleren voor een digitaal poppetje dat op een eiland andere poppetjes neerschiet.
Daar sta je dan in de winkel, met je handen in het haar. Ik ben van de generatie die iets wil géven. Iets met gewicht, iets dat je kan vastpakken en uitpakken. Ik wil een boek geven dat lekker ruikt, een gezelschapsspel voor de zondagnamiddag, een warme sjaal voor op de fiets. Maar ik weet wat er gebeurt als ik met die sjaal aankom: dan krijg ik de blik. Een dodelijke mengeling van medelijden en ongemak. Oh. Merci. Leuk. En hup, de sjaal verdwijnt voorgoed achteraan in de kast.
De modeval
Dan koop ik wel kleren, dacht ik optimistisch. Mis. De mode van tieners is een mijnenveld. In de etalage hing een broek met meer gaten dan mijn vergiet. Dat is mode, mevrouw, zei de verkoopster met een stalen gezicht. Ik weigerde tachtig euro te betalen voor een kapotte broek, dat gaat tegen al mijn principes in.
Dus deed ik wat elke verstandige grootouder zou doen: ik kocht een nette, degelijke jeans. Zonder gaten. Een fatale vergissing. Blijkbaar was het model “skinny” vorig jaar in en is het nu “baggy” of “flare” (pardon?). Het resultaat was pijnlijk: geld uitgegeven aan iets dat ze nooit zullen dragen omdat het “echt cringe” is. Wat dat ook moge betekenen, het klonk niet als een compliment.
De armoede van het enveloppe
Uiteindelijk zwicht ik vaak, moegestreden, en stop ik geld in een enveloppe. Natuurlijk zijn ze er dolblij mee — dat zie ik aan hun ogen, die heel even oplichten boven het telefoonscherm. Ze rekenen meteen uit hoeveel V-Bucks of make-up ze ervan kunnen kopen. Maar voor mij voelt het als falen. Een enveloppe is zo… zakelijk. Zo koud. Ik wil tonen dat ik ze ken, dat ik weet wie ze zijn. Een enveloppe met vijftig euro zegt eigenlijk: ik geef het op, zoek het zelf maar uit.
De digitale vredesduif
Maar er is hoop, lieve mede-grootouders. Ik heb de strijd gestaakt en de vijand — de technologie — omarmd.
Mijn kinderen wezen me op Kerstlijst.be. Eerst sputterde ik tegen. Moet dat nu ook al via de computer? Kan dat niet gewoon op een briefje? Maar eerlijk is eerlijk: het is een verademing. Mijn kleindochter zet er nu precies op welke dagcrème ze wil. Blijkbaar smeert ze iets op haar gezicht dat duurder is dan mijn fles whisky, maar dat terzijde. Ze zet er een linkje bij, ik klik erop, ik zie het plaatje, ik zie de prijs, en ik weet: dit is het.
Het neemt alle stress weg. Geen gedoe meer met de verkeerde maat, geen paniek in de winkel over welke spelkaart nu de juiste is. En het mooiste: ik koop het nog steeds zelf en pak het zelf in. Zo geef ik toch een fysiek pakje, met strik en al, maar met de garantie dat het niet de dag erna te koop staat op 2dehands. Ik zie de vreugde van het krijgen, zonder de angst voor de teleurstelling.
Dus slik je trots in. We snappen hun wereld misschien niet meer — waarom kijken ze naar filmpjes van ándere mensen die een spel spelen? — maar we kunnen ze wel blij maken. Laat ze zo’n online lijstje maken. Het bespaart je een hoge bloeddruk in de winkelstraat en het bewaart de vrede aan de kersttafel. En die kapotte broeken? Die strijk ik stiekem dicht als ze eens komen logeren. Dat is dan mijn kleine wraak.